جستجو
ابتدا در پرسشوپاسخی صمیمانه با محمدرحیم لیوانی، رئیس مرکز پویانمایی صبا، به اهداف و برنامههای این مرکز پرداختیم. دوست داریم از زبان شما بدانیم فعالیتهای مرکز بیشتر حول چه محورهایی است. تولیدات مرکز پویانمایی صبا علاوهبر بهروز بودن براساس نیاز مخاطبان خود در تلاش است که تا حد امکان تأکیدات و سیاستهای ابلاغی نظام جمهوری اسلامی ایران و سازمان صداوسیما را در مدنظر قرار دهد و به آن عمل کند.
چه کارهایی از صبا درحال پخش از شبکههای تلویزیونی است و چه کارهایی را در دست اقدام دارید؟
بیش از ۵۵ عنوان مجموعه برنامه پویانمایی در این مرکز درحال تولید است که اشاره به همه آنها در این مجال نمیگنجد، برای نمونه برخی از آنها به این شرح است: مجموعههای پویانمایی «جوانمردان»، «پهلوانان»، «چشمان بیدار»، «نئاندرتالها»، «کشتیگیران»، «سه برادر»، «جنگل فندق»، «ساعت پویا»، «موزه»، «نابغههای کوچک»، «گردان مشکلگشا»، «مهارتهای زندگی» و... .
درزمینه کار برای خردسالان و کودکان چه آثاری تولید شده و چه کارهایی در دست تولید دارید؟
این مرکز از ابتدا برای تولید پویانمایی و پاسخگویی به نیاز رشد گروه خردسال، کودک و نوجوان ایجاد شد و بهمرور تولید برای مخاطبان بزرگسال نیز در دستورکار قرار گرفت. اکنون هم بخش عمدهای از تولیدات مرکز پویانمایی صبا برای مخاطبان خردسال و کودک است که شبکه اصلی پخشکننده آنها شبکههای نهال و پویا هستند و برخی از این برنامهها عبارتاند از: «قصههای ریرا»، «نقاش کوچولو»، «کوچولوهای کنجکاو»، «فیل کوچولو» و... برای مخاطبان خردسال؛ «ماهی بادکنکی»، «موزه، ساعت پویا»، «مثلنامه»، «پند پارسی»، «روباه کلک، خروس زیرک» و... نیز برای مخاطبان کودک.
درحالی که سازمان از شروع دوره مدیریتی جدید در مسیر تحول قرار گرفته، مرکز صبا چه گامهایی برای تحقق سند تحول برداشته است؟
خوشبختانه با ابلاغ سند تحول، محور محتوایی اکثر تولیدات مرکز همسو با سند تحول تنظیم شده است و برای طراحی و نگارش فیلمنامه، مشاورانی حضور دارند که با همکاری نویسندگان و تهیهکنندگان مجموعه محورهای محتوای سند تحول را در تولیدات دنبال میکنند. همچنین دو محور اصلی در سند تحول، بحث هویتمحوری و عدالتگستری است که درزمینه هویت ملی و اسلامی در پویانمایی، میتوان گفت بیشتر تولیدات مرکز پویانمایی صبا بهگونهای است که هر مخاطبی در هر جایی از دنیا تماشایشان کند، متوجه ایرانی بودنشان میشود که این فضا با استفاده از نمادهای ملی، ایرانی و اسلامی در تمام زمینهها، ازقبیل طراحی ظاهر شخصیتها، بهویژه شکل و حالت صورت و اندامها، پوشش افراد، نوع علامتهای ارتباطی میان افراد براساس مفاهیم ایرانی مانند علائم و نشانههای پیروزی، موفقیت، خداحافظی و... با استفاده از زبان بدن و...، فضاهای جغرافیایی خاص ایران مانند کوهها، دریاها، شهرها و...، نمادهای پرچم، مسجد، رنگهای ایرانی- اسلامیبهعنوان رنگهای اصلی تصویر، وسایل، لوازم و تزئینات ایرانی در تصویرو مانند آن به نمایش درمیآید. بهره بردن از ادبیات و فرهنگ عامیانه و داستانهای بومی، ایرانی و دینی برآمده از فرهنگ و تمدن ایرانی- اسلامی نیز وجه دیگری است که بر آن تأکید داریم.
ازطرفی، داستانسرایی براساس نوع ارتباط فرهنگی و اجتماعی تعریفشده با فرهنگ ایرانی- اسلامی و استفاده از بازیهای ملی و بومی ایرانی عملیاتی میشوند و مصداق عینی پیدا میکنند.
در زمینه عدالتگستری هم توجه به گروههای مختلف از سه منظر در مرکز پویانمایی صبا صورتگرفته است که شامل استفاده از ظرفیت نیروی انسانی موجود در استانها برای تولید مجموعههای پویانمایی بهویژه بهعنوان انیماتور، توجه به حالوهوا و قومیتهای مختلف ازطریق طراحی موقعیت جغرافیایی داستانها در شهرستانها، مانند فضای سیستان و بلوچستان در برنامه «راز شهر سوخته» و...، نیز توجه به ناشنوایان در تولید برنامهها میشود. برخی برنامههای کودک و نوجوان بهشکل زیرنویس با زبان اشاره برای ناشنوایان آمادهسازی میشود.
در زمینه تولید آثار پویانمایی در گونه دفاعمقدس تاکنون در این مرکز چه آثاری تولید شده و برنامهریزی آینده شما دراینخصوص چیست؟
ازآنجاکه گونه دفاع مقدس یکی از گونههای اصلی محتوایی محسوب میشود، آثار خوبی تاکنون در این مرکز تولید شده و برخی آثار نیز در حال تولیدند، مثل «چهل شاهد»، «سلام بر ابراهیم»، «گردان مشکلگشا» و «چشمان بیدار».
ازآنجاکه مرکز صبا تنها مرکز تولیدکننده آثار پویانمایی کشور برای شبکههای تلویزیونی رسانه ملی محسوب میشود، دوست داریم ارزیابی شما را بهعنوان رئیس مرکز بدانیم: آیا صبا تاکنون به اهداف موردنظرش رسیده است؟
از نگاه خودمان و براساس ارزیابیها و بازخوردهای مخاطبان و بهخصوص نظرسنجیهای مرکز تحقیقات سازمان، به نظر میرسد مرکز پویانمایی صبا تا حد زیادی در مسیر اصلی حرکت کرده و به اهدافش دستیافته است. البته حوزههای نظارتی بهتر میتوانند براین ادعا صحه بگذارند که دراینباره به چند مورد میتوان اشاره کرد، مثلاً برنامه «مهارتهای زندگی» در گزارشهای مرکز تحقیقات سازمان صداوسیما همواره درصد بیننده و رضایت بالای ۵۰ درصد داشته است. برنامه «شکرستان» در تابستان سال گذشته در زمره چهار برنامه اصلی نوجوان از منظر مخاطبان بوده یا برنامههای «پهلوانان» و «شکرستان» در بهار امسال در ردیف برنامههای پربیننده قرار گرفتهاند.
این نکته را هم اضافه کنم که اجرای پژوهشهای کاربردی و محتوایی با هدف غنیسازی محتوا و شناخت حداکثری از مسائل براساس شناسایی موضوعات و سرفصلها و خطوط اصلی محتوایی بوده است. این اقدام باعث شده ضمن شناخت جامع تمام جوانب و مسائل، جنبههای پنهان و دور از ذهن نیز نمایان شود که درحقیقت، همان خطوط سبز محتوایی موردتأکید در سند تحول است و اکنون یکی از افتخارات ما این است که با اطمینان میتوان گفت تمام مجموعههای پویانمایی در دست تولید دارای محور محتوایی مشخص هستند و هم مرکز پویانمایی صبا و هم برنامهساز بهروشنی میدانند که میخواهند به چه موضوع محتوایی در برنامه بپردازند.
درباره برونسپاری تولید برنامهها هم برایمان بگویید. نحوه همکاری شرکتها و مؤسسات تولید پویانمایی با مرکز صبا چگونه است و تعامل بر چه مبنایی شکل میگیرد؟
تمام پویانماییهای این مرکز بهشکل برونسپاری و توسط شرکتها و تهیهکنندگان خارج از سازمان تولید میشود و مرکز صبا بهعنوان کارفرما بر روند تولید از ابتدا (سفارش و دریافت طرح تا ارزیابی و تسویهحساب) چه بهلحاظ محتوا و چه تولید برنامه نظارت دارد و براساس برنامهریزی تولید و مالی صورتگرفته، تولید آثار را پیگیری، آرشیو و درزمینه تخصیص اعتبار به برنامه اقدام میکند و همانطور که گفته شد، مرکز پویانمایی صبا بر تمام مسیر و فرایند تولید نظارت کامل دارد و تا زمانی که ناظران، فیلمنامه و اثر تولیدشده را تأیید نکنند، برنامه به آنتن راه نمییابد.
در میان آثار تولیدی مرکز در بخش بینالملل آیا آثاری بودهاند که در جشنوارههای داخلی و بینالمللی به موفقیت رسیده و جایزه گرفته باشند؟
بله، آثار این مرکز در جشنوارههای مختلف توفیقاتی داشتهاند، برای نمونه: در جشنواره پویانمایی تهران در سال گذشته مجموعه پویانمایی «چیا» بهعنوان بهترین مجموعه انتخاب شد و در جشنوارههای دیگر با موضوع برنامهها، غالباً آثار مرکز پویانمایی صبا موردتوجه قرار گرفتهاند.
درخصوص فروش محصولات پویانمایی مرکز صبا به شبکههای تلویزیونی کشورهای خارجی هم مصادیقی وجود دارد که به آنها اشاره کنید؟
مرکز پویانمایی صبا در سالهای اخیر توفیقات چشمگیری بهلحاظ حضور در جشنوارههای ملی و بینالمللی به دست آورده است و کشورهای خارجی، بهخصوص کشورهای جنوب شرق آسیا چون چین، ویتنام، مالزی و همچنین کشورهایی مانند ایتالیا و برزیل سالانه تعدادی از آثار تولیدی این مرکز را خریداری و از شبکههای تلویزیونیشان پخش میکنند، مثل مجموعههای پویانمایی «شکرستان»، «تندر»، «چیا» و «ماهی بادکنکی»
