پویانمایی‌ها از جمله تولیدات رسانه‌ای هستند که می‌توانند تاثیر چشمگیری بر روی کودکان و نوجوانان داشته باشند. این تولیدات در یک بعد به صورت سینمایی منتشر می‌شوند و در یک بعد دیگر وجهه سریالی به خود می‌گیرند و به شکل اپیزود تولید می‌شوند. یکی از مراجع توزیع انیمیشن‌های سریالی، در تلویزیون و به ویژه در شبکه‌های پویا و امید است. شبکه پویا بر مبنای مخاطب کودک تولیدات خود را منحصر به این قشر کرده است و در طول سال‌ها از تاسیس خود، تولیدات رسانه‌ای برای کودکان منتشر کرده است. شبکه امید نیز با هدف قشر نوجوان به تولید آثار در این زمینه پرداخته است. البته تا پیش از وجود این دو شبکه، برخی از شبکه‌های تلویزیونی چون شبکه یک و دو سیما متولی پخش انیمیشن‌های ایرانی نیز بودند.

وجود انیمیشن‌های اپیزود محور در قالب تلویزیون خود یک وجه مهم از پویانمایی در رسانه ملی است؛ زیرا که به تداوم محتوایی یک اثر می‌تواند کمک نماید. یکی از نکات قابل بحث و توجه در تولید انیمیشن‌های اپیزود محور در تلویزیون، ارائه محتواهای تاریخی و حماسی است. فیلمنامه‌هایی که محوریت آن بر مبنای تاریخ و فرهنگ یک جامعه باشد می‌تواند در تصور ذهنی کودکان و نوجوانان تاثیر قابل توجهی داشته باشد. علاوه بر آن، اینگونه تولیدات شاید از جمله مغفول‌ترین آثار باشند که جز چند مورد اثر مطرح، دیگر تولید قابل توجهی در این زمینه وجود ندارد. انیمیشن‌های سریالی چون پهلوانان و جوانمردان از جمله آثار تلویزیونی هستند که در این زمینه به پخش رسیده‌اند؛ اما پس از آن دیگر اثر مطرح و مطلوبی رویت نشد.
 

از این جهت گفتگویی با سیاوش زرین آبادی کارگردان انیمیشن مجموعه پهلوانان داشته‌ایم که به شرح زیر است: فارس: ابتدا نظرتان را درباره انیمیشن‌های سریالی بفرمایید. شما سابقه اینگونه انیمیشن‌ها را با پهلوانان دارید که موفق عمل کرده است. بفرمایید ساز و کار اینگونه انیمیشن‌ها به چه صورت است؟زرین آبادی: انیمیشن‌های سریالی در کنار انیمیشن‌های سینمایی یا هنری و تجربی و انواع انیمیشن‌هایی که کار می‌شود، این امتیاز را دارند که مدت زمان بیشتری مخاطب را درگیر خودشان می‌کنند. اگر قابلیت و استاندارد‌های مناسبی داشته باشند از نظر ساخت و قصه پردازی، می‌توانند مخاطب خود را در فضای داستان غرق کنند و به صورت موثرتری پیام‌ها و عواطف و احساساتی که خالقان اثر در نظر داشتند را به مخاطب برسانند. میزان، مقدار، کمیت و کیفیت تایرگذاری در مخاطب در انیمیشن‌های سریالی بسیار بیشتر از انیمیشن‌های هنری و تجربی و حتی انیمیشن‌های سینمایی هست. به نحوی که الان می‌بینیم انیمیشن‌های سینمایی که کار می‌شود بلافاصله دنباله‌های جدیدی برای آن‌ها ساخته می‌شود و به نوعی حتی انیمیشن‌های سینمایی که چند قسمت بیشتر کار می‌شود، باز یک سریال سینمایی هست برای اینکه بتوانند مخاطب را در زمان طولانی‌تری درگیر فضا، قصه و شخصیت‌ها کنند. بنابراین اگر محتوای مناسبی باشد و بخواهیم مخاطب را درگیر درونمایه کنیم، انیمیشن سریالی قالب مناسب و کاربردی هست.

فارس: یک مسئله‌ای که وجود دارد این است که ما عمدتا انیمیشن‌های سریالی مطرحی که زیاد باشند مثل سایر کشورهایی چون ژاپن نداریم. دلیل این امر را چه چیزی می‌دانید؟ آیا ساختارها به نحوی باعث این مسئله شده یا فیلمنامه‌های قابل توجهی ارائه نشده است؟زرین آبادی: به نظرم مهم‌ترین دلیل آن نبود بازار مناسب است. یعنی نتوانستیم یک ساز و کار حقوقی و تجاری یا یک بستر مناسبی فراهم کنیم که بازار انیمیشن سریالی را گسترده و متنوع و پرسود برای تولید کننده‌ها کنیم. این نبود بازار و محدود بودنش به تلویزیون و صدا و سیما باعث شده که گردش مالی که در این ژانر انجام می‌شود محدود باشد. هرچند حضور صدا و سیما و به خصوص مرکز صبا و سرمایه گذاری‌هایی که کرده باعث رونق نسبی سریال سازی انیمیشن در ایران شده است، ولی همان محدودیت‌های ذاتی که بودجه‌های صبا دارد و نبود بازار مناسب باعث شده انیمیشن سریالی ما تا یک سقفی رشد کند. در ژاپن یا آمریکا و کشورهای دارای صنعت انیمیشن بازارها جهانی و متنوع است و گردش مالی بسیار زیاد است و بودجه‌ای که تزریق می‌شود برای تولید یک سریال انیمیشنی، ده‌ها برابر آن بودجه‌ای است که در ایران استفاده می‌شود. در نتیجه هم کیفیت و هم تاثیرگذاری آن محصول می‌رود بالا و هم سودآوری چند برابر می‌شود. در نتیجه به نظرم اگر بخواهیم پیشرفتی در این زمینه حاصل شود این است که از راه‌های مختلف که تخصص من هم نیست، بازار توزیع و پخش و نمایش انیمیشن‌های سریالی ایران را گسترده کنیم.

فارس: یک مسئله‌ای که در محتوای انیمیشن‌های سریالی می‌شود استفاده کرد، بحث تاریخ و داستان‌های کهن ایرانی است که به شکل آثار مطرح زیاد تا الان نبوده است. یعنی یکی انیمیشن پهلوانان در این ژانر بوده است و یکی هم انیمیشن جوانمردان. دلیل این امر را چه چیزی می‌دانید؟ به عنوان مثال شاهنامه را داریم که حماسی و تاریخی است ولی عمدتا از آن اثر قابل قبول تولید نمی‌شود.زرین آبادی: در آثار کلاسیک ادبی ما محتوا، شخصیت‌ها و مضامین جذابی وجود دارد ولی روایت و بافت دراماتیک مناسبی که بتواند این مفاهیم را در آثار نمایشی منتقل کند وجود ندارد. در نتیجه فعالیت مهمی که باید انجام شود این است که این محتوا و مضامین قصه پردازی شود. قصه پردازی و دراماتیزه کردن یکی از ضعف‌های اساسی نه تنها در انیمیشن بلکه در همه هنرهای نمایشی است. دلیل اصلی که آثار کهن و فرهنگ ما در انیمیشن به خوبی عرضه نشده این هست. این کار باید به مرور انجام شود و هدفی نیست که با دستورالعمل و فرمول به دست آید. در این زمینه هم قدم‌های خوبی برداشته شده است و همچنان باید سعی و خطا کنیم و محتواهای ارزشمندی که در آثار ادبی ما هست را به صورت آثار نمایشی در بیاوریم. در مورد شاهنامه هم این قضیه صدق می‌کند. قصه‌های شاهنامه به صورت مستقیم یا دستکاری کم قابل استفاده نیست. شخصیت‌های جذابی وجود دارد اما باید روایت شوند؛ در قالب قصه‌هایی که مناسب رسانه‌های نمایشی جدید باشد. ساده انگاری است که فکر کنیم که قصه‌های زیادی داریم و کافی است پیدا کنیم و به صورت انیمیشن دربیاوریم. نه چنین چیزی نیست و کار پیچیدگی‌هایی دارد ولی گام‌های خوبی دارد برداشته شده است.

فارس: چه پیشنهادات و نقطه نظراتی دارید تا بشود در قاب تلویزیون انیمیشن‌های سریالی و با محتوای تاریخی و داستان‌های کهن ساخت که مخاطب قشرهای مختلف را بتواند جذب کند؟زرین آبادی: به دلیل همان نبود بازار مناسب برای انیمیشن‌های سریالی همچنان نهادهای مسئول حمایت‌های مالی خود را از این صنعت نوپا ادامه دهند تا این صنعت بازار مناسب خود را در داخل کشور و منطقه و دنیا پیدا کند. تا زمان رسیدن به آن نیاز به حمایت دارد. حمایت‌هایی که تا الان شده موثر بوده اما باید از طرف صدا و سیما و ارشاد و نهادهای دیگر ادامه یابد. وی در پایان در ارتباط با فصل جدید انیمیشن پهلوانان گفت: 8 اپیزود امسال از پهلوانان آماده می‌شود که در ایام نوروز از شبکه‌های صدا و سیما پخش می‌شود. این 8 قسمت در حال حاضر در مرحله پس تولید، صدا، دوبله و موسیقی است. امیدوارم مورد توجه مخاطبان قرار بگیرد.